آداب مردم اردبیل در ماه مبارک رمضان

کاش در این رمضان لایق دیدار شوم سحری با نظر لطف تو بیدار شوم

کاش منت بگذاری به سرم یا مهدی تا که همسفره تو لحظه افطار شوم

نزدیكی‌ های غروب بوی خوشایند انواع غذاهای سنتی ویژه افطاری از خانه ‌های محلات و كوچه ‌های مختلف شهر به مشام می‌ رسد.

تمهیدات ویژه ماه مبارک رمضان که از چند روز مانده به فرا رسیدن این ماه آغاز می شود. در خانه ها هیجان و شور و شوق عجیبی برپا می شود و مقداری از مایحتاج مربوط به این ماه مبارک، تهیه و یا پخته می شود.

در ایام مانده به رمضان، عده ای بنابر نذر یا تکلیف ادای روزه را به جای می آورند، ریش سفیدان محلات هم چند روز مانده به ماه مبارک رمضان، مساجد را برای عبادت آماده می کنند، نظافت عمومی مساجد، غبار روبی و عطر افشانی مساجد با کمک جوانان محل از جمله این کارها است.

مادر بزرگان اردبیلی چند روزی مانده به این ماه مبارك به تكاپو می ‌افتند تا لوازم و مواد لازم برای تهیه انواع خوراك مخصوص سفره ‌های افطاری و سحری را فراهم كنند، دادن برنج به آسیاب به منظور تهیه فرنی، درست كردم انواع مربا از قبیل مربای گل محمدی (قزل گول)، بالنگ و پسته و نظایر اینها از عمده كارهایی است كه كدبانوان سالخورده اردبیلی از گذشته‌ های دور قبل از فرا رسیدن ماه رمضان انجام می ‌دهند.

اغلب خانواده ‌های اردبیلی در این ماه سعی میكنند تا نان تازه و گرم سنتی به ‌ویژه سنگگ، بربری و یا فطیرهای محلی را تهیه و در افطار با چای شیرین و عسل و سرشیر محلی، در کنار غذاهای دیگر میل ‌كنند. در منازل، ساعاتی مانده به افطار، مادر خانه مقدمات افطاری را فراهم می کند. در اغلب خانه ها، فرنی و مربای گل، جزو لاینفک سفره ها را تشکیل می دهد.

فرنی، غذایی است كه با آرد برنج و شیر محلی می‌پزند و در افطار قبل از غذای اصلی با مربا به ‌ویژه مربای گل صرف می‌شود، بطور معمول آش دوغ نیز یکی از عناصر تشکیل دهنده سفره افطاری است.

زولبیا، بامیه، گز، سوهان و پشمك در ماه رمضان در اردبیل مشتریان زیادی دارد و شیرینی‌ فروشی ‌ها بیشتر به پخت این شیرینی ‌جات می‌ پردازند.

برخی از خانواده ‌های اردبیلی تمام غذاهای تهیه شده را بطور یكجا در افطار صرف می ‌كنند اما بعضی دیگر چای شیرین و فرنی و غذاهای فرعی را در افطار صرف كرده و پس از گذشت ساعاتی سفره غذای اصلی را پهن می‌كنند. در گذشته به ‌دلیل در دسترس نبودن برخی مواد مردم در هفته تنها یك یا دو نوبت از برنج استفاده می‌كردند عمده غذای اصلی آنها را آبگوشت، کوفته مخصوص اردبیل، شوربا، کتلت و ... تشکیل می داده، اما امروزه با تغییر ذائقه عمومی مردم بیشتر غذاهای رسمی که با برنج سرو می شود طبخ می کنند. معمولا مردم در افطار برای باز کردن روزه خود اول از همه مقدار کمی آب، نمک و یا خرما میل می کنند.